İlginizi Çekebilir
fractal-1280084_1920.jpg
  1. Ana Sayfa
  2. TYT Fizik

Transformatör

featured
+ - 0

Elektrik enerjisi iletiminde ısı şeklinde kayıpları azaltmak amacıyla elektrik enerjisini yüksek gerilim ve küçük akımlarla taşımak gerekir. Ayrıca elektrikli aletlerin güvenle kullanılması için küçük voltajlara ihtiyaç vardır.

İşte, gerek santrallerden elde edilen gerilimi yükseltmek, gerekse elektrik hatlarındaki gerilimi ihtiyaca göre değiştirerek kullanabilmek için alternatif akımın ya da gerilimin azaltılmasını veya artırılmasını sağlayan araçlar, Transformatörlerdir.

Transformatörler, bir demir çekirdek üzerine sarılmış ve birbirinden yalıtılmış, sarım sayısı farklı iki akım sargısından oluşur. Gerilimin uygulandığı birinci sargıya primer sargı (giriş) devrede kullanılacak gücün alındığı ikinci sargıya da sekonder sargı (çıkış) denir. Birinci sargıya verilen güç, indüksiyon (etki) yolu ile ikinci sargıya iletilir. Transformatörde birinci sargıya verilen gücün bir kısmı, ikinci sargıya iletimi sırasında bazı sebeplerle kaybolur. Birtransformatörün verimi, alınan gücün verilen güce oranıdır.

Buna göre;

Verim=P2P1Verim=P2P1

η=V2i2V1i1×100η=V2i2V1i1×100

Verimi %100 olan transformatörlere ideal transformatör adı verilir. Bu transformatörlerin giriş ve çıkı güçleri birbirine eşittir. Yani;

V1i1=V2i2V1V2=i2i1V1i1=V2i2⇒V1V2=i2i1 şeklinde yazılır.

Giriş ve çıkış gerilimleri ile sarım sayıları arasındaki ilişki,

V1V2=N1N2V1V2=N1N2 şeklinde yazılabilir. Dolayısıyla;

V1V2=N1N2=i2i1V1V2=N1N2=i2i1 ifade genellenir.

Buradaki N1N2N1N2 oranı transformatörün değiştirme oranıdır. N1>N2N1>N2 alçaltıcı transformatör, N2>N1N2>N1 ise transformatör, yükseltici transformatör olarak adlandırılır.

Transformatörler Seri Bağlanırsa;

V1N2N4=V4N3N1V1N2N4=V4N3N1 bağıntısı yazılır.

Yorum Yap